Diş Fırçalarken Diş Etim Kanıyor: Neden Olur, Ne Zaman Endişelenmeli?
Dt. Rafet Bayrakçı3 dk okuma
Özet: önemli noktalar
- Diş eti kanamasının en sık nedeni, diş eti kenarında biriken bakteri plağı ve zamanla sertleşerek oluşan diş taşının yol açtığı diş eti iltihabıdır.
- Sağlıklı diş eti, doğru teknikle yapılan fırçalama ve diş ipi kullanımı sırasında genellikle kanamaz; düzenli tekrarlayan kanama bir uyarı işaretidir.
- Kanama korkusuyla fırçalamayı bırakmak plağın daha da birikmesine ve iltihabın artmasına yol açabilir.
- Diş taşı fırçayla çıkmaz; diş hekiminin yaptığı diş taşı temizliği, iltihabın kaynağını ortadan kaldırmanın temel adımıdır.
- Kendiliğinden başlayan, uzun süren ya da vücudun başka yerlerinde morarma ile birlikte görülen kanamalarda hekim değerlendirmesi gerekir.
Lavaboya tükürdüğünüzde köpükte pembe bir renk görmek ya da diş ipini kullanırken kan fark etmek oldukça yaygındır. Pek çok kişi bunu önemsemez ya da tam tersine fırçalamanın diş etine zarar verdiğini düşünüp fırçalamayı azaltır. Her iki yaklaşım da sorunun çözülmesini geciktirebilir.
Bu yazıda diş eti kanamasının en sık nedenlerini, hangi durumlarda daha dikkatli olmak gerektiğini ve muayenede neler yaptığımı anlattım. Diş eti kanaması çoğu zaman erken dönemde kolayca kontrol altına alınabilen bir sorundur; önemli olan onu ciddiye almak ve nedenini doğru belirlemektir.
Diş eti neden kanar?
Dişlerin yüzeyinde, özellikle diş eti kenarında, gün içinde yumuşak ve yapışkan bir bakteri tabakası birikir. Buna plak denir. Plak düzenli olarak temizlenmezse diş eti bu bakterilere karşı iltihapla tepki verir. İltihaplı diş eti kızarır, şişer ve en küçük temasla bile kanayabilir.
Temizlenmeyen plak zamanla tükürükteki minerallerle sertleşerek diş taşına dönüşür. Diş taşının yüzeyi pürüzlüdür ve yeni plağın tutunmasını kolaylaştırır. Bu yüzden diş taşı biriken bir ağızda diş eti iltihabı, fırçalama ne kadar özenli olursa olsun tam olarak geçmeyebilir.
Diş eti kanamasının sık görülen nedenleri
- Plak ve diş taşı birikimine bağlı diş eti iltihabı (gingivitis).
- Diş eti iltihabının ilerleyerek dişi taşıyan dokulara ulaşması (periodontitis).
- Çok sert fırça kullanmak ya da fırçayı aşırı bastırarak yatay hareketlerle fırçalamak.
- Diş ipini dişlerin arasına sert bir şekilde çarparak kullanmak.
- Taşan dolgu ya da uyumsuz kaplama kenarlarının plak birikimini kolaylaştırması.
- Hamilelik dönemindeki hormon değişiklikleri.
- Kan sulandırıcı ilaçların kullanımı ve bazı genel sağlık sorunları.
- Sigara; diş eti kanamasını maskeleyebildiği için iltihabın geç fark edilmesine yol açabilir.
Bu nedenlerin birden fazlası aynı kişide bir arada bulunabilir. Kanamanın gerçek kaynağını anlamak için diş etlerini ve diş taşını muayenede görmek, gerekirse röntgenle çevre kemiği değerlendirmek gerekir.
Ne zaman endişelenmelisiniz?
Yeni bir fırça ya da diş ipine başladığınızda bir iki gün görülen hafif kanama, düzenli ve doğru bakımla genellikle kısa sürede azalır. Ancak kanama haftalarca devam ediyorsa ya da her fırçalamada tekrarlıyorsa bu, diş eti iltihabının işaretidir ve muayene gerektirir.
Diş etlerinde çekilme, dişler arasında açılma, dişlerde sallanma, ağızda geçmeyen kötü koku ya da çiğnerken hassasiyet gibi belirtiler kanamaya eşlik ediyorsa, iltihap dişi taşıyan dokulara ilerlemiş olabilir. Bu tablo erken ele alındığında daha kolay kontrol edilir.
Fırçalamadan bağımsız olarak kendiliğinden başlayan, uzun süre durmayan ya da vücudun başka yerlerinde kolay morarma ile birlikte görülen kanamalarda, ağız dışındaki nedenlerin de araştırılması gerekebilir. Böyle bir durumda sizi ilgili hekime yönlendirmek de muayenenin bir parçasıdır.
Diş taşı temizliği nasıl yapılır?
- Muayene ve değerlendirmeDiş etlerinin rengine, şişliğine ve kanama eğilimine bakıyorum. Diş taşının miktarını ve diş eti altına ne kadar ilerlediğini değerlendiriyor, gerekirse röntgenle çevre kemiği kontrol ediyorum.
- Diş taşlarının temizlenmesiUltrasonik cihazlar ve el aletleriyle diş yüzeylerindeki ve diş eti kenarındaki diş taşlarını temizliyorum. Hassasiyeti olan hastalarda gerekirse bölgesel uyuşturma yapılabilir.
- Yüzeylerin pürüzsüzleştirilmesiTemizlenen yüzeyler parlatılarak plağın yeniden tutunması zorlaştırılır. Böylece diş eti iyileşmesi için daha uygun bir ortam oluşur.
- Evde bakım planıFırçalama tekniğinizi, fırça seçiminizi ve diş arası temizliğini birlikte gözden geçiriyorum. Diş eti iltihabının tekrar etmemesinde en büyük pay, evde yapılan günlük bakımındır.
- KontrolDiş etlerinin temizliğe nasıl yanıt verdiğini görmek için bir kontrol randevusu planlıyorum. İltihap daha derin dokulara ilerlemişse ek tedavi gerekip gerekmediğini bu aşamada değerlendiriyorum.
Temizlikten sonraki birkaç gün dişlerde soğuğa karşı hassasiyet ve diş etlerinde hafif kanama olabilir; bu genellikle diş eti iyileştikçe azalır. Diş taşı temizliği dişlere zarar vermez, aksine diş etlerinin sağlığını korumak için gereken temel işlemlerden biridir.
Evde yapabilecekleriniz
Kanayan diş etini fırçalamayı bırakmak, sorunu çözmek yerine plağın daha fazla birikmesine yol açar. Yumuşak ya da orta sertlikte bir fırçayla, fırçayı diş etine hafif açılı tutup küçük ve nazik hareketlerle günde iki kez fırçalamak en doğru başlangıçtır.
Fırçanın ulaşamadığı diş aralarını diş ipi ya da uygun boyutta ara yüz fırçasıyla günde bir kez temizlemek diş eti sağlığı için büyük fark yaratır. Sigarayı bırakmak ve düzenli aralıklarla kontrole gelmek, diş eti iltihabının tekrarlamasını önlemeye yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
Diş etim kanıyorsa fırçalamayı bırakmalı mıyım?
Hayır. Fırçalamayı bırakmak plağın daha fazla birikmesine ve iltihabın artmasına yol açar. Yumuşak bir fırçayla, nazik hareketlerle fırçalamaya devam etmek ve kanama sürüyorsa muayene olmak doğru yaklaşımdır.
Diş taşı temizliği dişlere zarar verir mi?
Hayır, doğru yapılan diş taşı temizliği dişlerin minesine zarar vermez. Temizlikten sonra birkaç gün soğuğa karşı hassasiyet olabilir; bu genellikle kısa sürede azalır. Diş taşı temizliği, diş eti iltihabının kaynağını ortadan kaldırmanın temel adımıdır.
Diş taşı temizliği ne sıklıkla yapılmalı?
Bu sıklık kişiden kişiye değişir; diş taşı oluşum hızına, diş eti durumuna ve evdeki bakıma bağlıdır. Çoğu kişi için düzenli kontrollerde ihtiyaç değerlendirilir. Sizin için uygun aralığı muayenede birlikte belirleriz.
Hamilelikte diş eti kanaması normal mi?
Hamilelik dönemindeki hormon değişiklikleri diş etlerini plağa karşı daha hassas hâle getirebilir ve kanama sıklaşabilir. Bu durum yaygın olsa da göz ardı edilmemelidir. Özenli ağız bakımı ve gerektiğinde diş hekimi kontrolü bu dönemde de önemlidir; muayeneye gelirken hamile olduğunuzu mutlaka belirtin.
Karatay'da diş eti muayenesi için nereye başvurabilirim?
Diş eti muayenesi ve diş taşı temizliği için Dentual Karatay'da, Çimenlik Mah. Fetih Cad. No:268A adresinde hasta kabul ediyorum. Klinik pazartesiden cumartesiye 09.00 ile 19.00 arasında açıktır. Randevu için 0546 733 27 13 numarasını arayabilir ya da sitedeki hızlı randevu talebini kullanabilirsiniz.
