Dolgu Düştü ya da Kırıldı: Muayeneye Kadar Ne Yapmalısınız?
Dt. Rafet Bayrakçı3 dk okuma
Özet: önemli noktalar
- Düşen ya da kırılan bir dolgu çoğu durumda hayati bir acil değildir, ancak birkaç gün içinde muayene edilmesi gereken bir sorundur.
- Dolgunun düşmesinin en sık nedenleri; dolgu altında yeniden başlayan çürük, sert bir lokmayla gelen kırık ve zamanla yıpranan eski dolgulardır.
- Muayeneye kadar o tarafla çiğnememek, bölgeyi nazikçe temiz tutmak ve keskin kenarlara karşı dikkatli olmak dişi korumaya yardımcı olur.
- Şiddetli ve zonklayan ağrı, şişlik ya da ateş varsa beklemeden kliniğe başvurmak gerekir; bu durum dişin sinirinin etkilendiğini gösterebilir.
- Düşen dolgunun aynısını yerine yapıştırmak mümkün değildir; muayenede dişin durumu değerlendirilip yeni bir dolgu ya da gerekiyorsa farklı bir tedavi planlanır.
Yemek yerken ağzınızda sert bir parça hissedip bunun dolgunuz olduğunu fark etmek can sıkıcı bir deneyimdir. Çoğu hasta ilk anda telaşlanır, dili sürekli o boşluğa gider ve "Hemen gitmem gerekir mi?" sorusu akla gelir.
Bu yazıda dolgu düştüğünde ya da kırıldığında ilk saatlerde ne yapmanız gerektiğini, bunun neden olduğunu ve hangi belirtilerde beklemeden kliniğe gelmeniz gerektiğini anlattım. Amacım muayeneye kadar geçen sürede dişinizi korumanıza ve gereksiz kaygıdan uzak durmanıza yardımcı olmak.
Dolgu düştüğünde ilk yapmanız gerekenler
- Ağzınızı ılık suyla nazikçe çalkalayınDolgu parçalarını ve yiyecek artıklarını uzaklaştırmak için ağzınızı ılık suyla sert olmayan hareketlerle çalkalayın. Ağızda kalan küçük parçaları yutmamaya özen gösterin.
- Düşen parçayı saklamanıza gerek yokDüşen dolgunun aynısı yerine yapıştırılamaz. İsterseniz muayenede göstermek için temiz bir kapta saklayabilirsiniz, ancak tedavi için bir anlamı yoktur.
- O tarafla çiğnemeyinDolgusu düşen diş daha zayıf ve hassastır. Muayeneye kadar karşı taraftan çiğnemek, dişin kırılmasını ya da boşluğa yiyecek dolmasını büyük ölçüde engeller.
- Bölgeyi temiz tutunDişlerinizi her zamanki gibi yumuşak bir fırçayla fırçalayın, boşluğun çevresini nazikçe temizleyin. Yemeklerden sonra ağzınızı suyla çalkalamak boşlukta yiyecek birikmesini azaltır.
- Randevunuzu planlayınAğrı olmasa bile birkaç gün içinde muayene olmanızı öneririm. Dolgusuz kalan diş zamanla daha fazla çürüyebilir ya da kırılabilir.
Dolgu neden düşer ya da kırılır?
Dolgu düşmesinin en sık nedeni, dolgunun kenarından başlayıp altına doğru ilerleyen yeni bir çürüktür. Çürük, dolgunun tutunduğu diş dokusunu zayıflatır ve dolgu bir gün beklenmedik bir anda yerinden çıkar. Bu nedenle düşen bir dolgu çoğu zaman altında tedavi edilmesi gereken bir sorunun işaretidir.
Sert bir lokmayı ısırmak, kuruyemiş kırmak, buz çiğnemek ya da kalem gibi cisimleri dişlemek dolguyu ya da dolgunun çevresindeki diş duvarını kırabilir. Gece diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı da dolgular üzerinde sürekli bir yük oluşturur ve kırılma riskini artırabilir.
Dolgular da zamanla yıpranır. Uzun yıllar önce yapılmış, geniş ve dişin büyük bölümünü kaplayan dolgularda kenar uyumu bozulabilir. Düzenli kontrollerde bu tür dolguları düşmeden önce fark edip yenilemek çoğu zaman daha koruyucu bir yaklaşımdır.
Düşen dolgu acil midir?
Ağrı yoksa ya da yalnızca soğuk ve tatlıya karşı kısa süreli bir hassasiyet varsa, durum çoğu zaman acil değildir. Yine de birkaç gün içinde muayene olmak gerekir; dolgusuz kalan dişin kırılgan duvarları sıradan bir lokmada bile kırılabilir.
Kendiliğinden başlayan, zonklayan ve gece uyutmayan bir ağrı, yüzde ya da diş etinde şişlik, ateş veya kötü bir tat varsa beklememek gerekir. Bu belirtiler çürüğün dişin sinirine ulaştığını ya da bir iltihap geliştiğini gösterebilir.
Dentual Karatay'da pazartesiden cumartesiye 09.00 ile 19.00 arasında hasta kabul ediyorum. Böyle bir durumda 0546 733 27 13 numarasından telefonla ya da WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz. Pazar günü acil bir durum yaşarsanız, Dentual'in her gün 09.00 ile 23.00 arasında açık olan Selçuklu ve Meram şubelerine başvurabilirsiniz.
Muayeneye kadar kaçınmanız gerekenler
- Düşen dolguyu yapıştırıcı ya da benzeri bir maddeyle yerine yapıştırmaya çalışmak.
- Boşluğa aspirin ya da başka bir ilacı doğrudan koymak; bu diş etinde yanığa yol açabilir.
- Kuruyemiş, sert ekmek kabuğu, buz ve yapışkan şekerlemeler gibi dişi zorlayan yiyecekler.
- Boşluğu kürdan ya da sivri bir cisimle kurcalamak.
- Ağrı geçti diye muayeneyi uzun süre ertelemek.
Keskin bir kenar dilinizi ya da yanağınızı rahatsız ediyorsa, eczanelerde bulunan geçici dolgu malzemelerinden birini kısa süreliğine kullanmak mümkündür. Ancak bu yalnızca muayeneye kadar bir önlemdir ve gerçek bir tedavinin yerini tutmaz.
Muayenede ne yapıyorum?
Önce dişi ve çevresini muayene ediyor, gerekirse röntgenle dolgunun altında çürük olup olmadığına ve çürüğün sinire ne kadar yaklaştığına bakıyorum. Dişte kalan sağlam yapının miktarı, nasıl bir tedavi yapacağımızı belirleyen en önemli bilgidir.
Çürük sınırlıysa ve diş duvarları yeterince sağlamsa, çürüğü temizleyip dişin rengine uygun kompozit bir estetik dolgu yapıyorum. Dişte büyük bir madde kaybı varsa ya da çürük sinire ulaşmışsa, kanal tedavisi veya dişi kuşatan bir kaplama gibi farklı seçenekleri konuşuyoruz. Hangi tedavinin uygun olduğunu dişi gördükten sonra netleştiriyorum.
Sık sorulan sorular
Dolgum düştü ama ağrım yok, yine de gitmem gerekir mi?
Evet. Ağrı olmaması dişin sağlıklı olduğu anlamına gelmez; dolgusuz kalan diş kolayca kırılabilir ve açıkta kalan dokuda çürük ilerleyebilir. Birkaç gün içinde muayene olmak, tedavinin daha basit kalma ihtimalini artırır.
Düşen dolguyu yerine yapıştırabilir misiniz?
Hayır, düşen dolgunun aynısı yerine yapıştırılamaz. Dolgu düştüğünde altındaki diş dokusu değerlendirilir, varsa çürük temizlenir ve yeni bir dolgu yapılır. Dişte büyük madde kaybı varsa farklı bir tedavi gerekebilir.
Dolgum kırıldı, pazar günü ne yapabilirim?
Ben pazar hariç her gün Dentual Karatay'da hasta kabul ediyorum. Pazar günü şiddetli ağrı, şişlik ya da ateş gibi acil bir durum varsa, her gün 09.00 ile 23.00 arasında açık olan Dentual Selçuklu (0551 342 44 42) veya Dentual Meram (0552 599 49 59) şubelerine başvurabilirsiniz. Acil olmayan durumlarda pazartesi günü muayene planlanabilir.
Dolgu düşmesin diye ne yapabilirim?
Düzenli diş fırçalama ve diş ipi kullanımı, dolgu kenarında yeni çürük oluşma riskini azaltır. Kuruyemiş kırmak, buz çiğnemek ve kalem dişlemek gibi alışkanlıklardan kaçınmak da dolguları korur. Düzenli kontrollerde yıpranmış dolgular düşmeden önce fark edilip yenilenebilir.
