Diş eti çekilmesi tedavisi
Diş etinin geriye çekilmesine yol açan nedeni bulup durdurmayı, açığa çıkan kök yüzeyini hassasiyete ve çürüğe karşı korumayı amaçlayan tedavi.
- Nedeni bulmak
- Hassasiyet tedavisi
- Boyun dolgusu
Özet: önemli noktalar
- Diş eti çekilmesi, diş etinin kenarının geriye doğru kayarak normalde örtülü olan kök yüzeyini açığa çıkarmasıdır.
- En sık nedenler arasında sert ve bastırarak fırçalama, diş eti hastalığı, ince yapılı diş eti, aşırı çiğneme kuvvetleri ve diş dizilimi sayılabilir.
- Açığa çıkan kök, mineyle örtülü olmadığı için soğuğa daha duyarlıdır ve çürümeye daha yatkındır.
- Çoğu hastada ilk hedef, çekilmenin ilerlemesini durdurmak ve hassasiyeti cerrahi olmayan yöntemlerle azaltmaktır.
- Kökü yeniden örtmek amacıyla yapılan diş eti grefti, uygun vakalarda bir periodontoloji uzmanı tarafından değerlendirilir.
Diş eti çekilmesi tedavisi için Konya'da bana başvuranlar genellikle iki şeyden birini fark etmiş oluyor: aynada dişlerinin eskisinden uzun göründüğünü ya da soğuk su içerken belirli bir dişte keskin bir sızı olduğunu. Bazen de hasta hiçbir şey hissetmez ve çekilme rutin bir muayenede ortaya çıkar.
Dentual Karatay'da diş eti çekilmesini değerlendirirken ilk sorduğum soru, çekilmenin neden olduğudur. Çünkü nedeni ortadan kaldırılmamış bir çekilme, hangi yöntem uygulanırsa uygulansın ilerlemeye devam edebilir. Bu sayfada çekilmenin nedenlerini, kökün açığa çıkmasının yol açtığı sorunları, muayenehanede uygulayabildiğim çözümleri ve cerrahi bir işlemin ne zaman gündeme geldiğini anlatıyorum.
Diş eti çekilmesi neden olur?
Diş eti çekilmesinin tek bir nedeni yoktur ve çoğu hastada birden fazla etken bir arada bulunur. Bu nedenleri tek tek ayırt etmek, tedavinin yönünü belirleyen en önemli adımdır.
- Sert fırça ve yatay fırçalama: Diş etine bastırarak, ileri geri hızlı hareketlerle fırçalamak, özellikle köpek dişleri ve küçük azılarda diş etini zamanla geriye iter.
- Diş eti hastalığı: Periodontitiste dişi çevreleyen kemik kaybolduğu için diş eti de geriye çekilir. Bu tür çekilme genellikle birden fazla dişte ve diş aralarında görülür.
- İnce diş eti yapısı: Bazı kişilerin diş eti doğuştan ince ve hassastır. İnce diş eti, aynı kuvvetlere kalın diş etinden daha kolay boyun eğer.
- Çiğneme kuvvetleri: Diş sıkma, gıcırdatma ve kapanışta belirli bir dişe fazla yük binmesi, diş boynunda aşınmalara ve çevredeki dokunun zayıflamasına katkıda bulunabilir.
- Ortodontik hareket ve diş dizilimi: Kemiğin dışına doğru konumlanmış dişlerin üzerindeki kemik ve diş eti genellikle incedir; tel tedavisi sırasında dişin bu yöne hareketi çekilmeyi kolaylaştırabilir.
- Diğer etkenler: Dudak veya yanak bağlantısının diş etini çekmesi, piercing ve sigara da çekilmeyi hızlandırabilir.
Açığa çıkan kökün getirdiği sorunlar: hassasiyet ve kök çürüğü
Dişin taç kısmı sert mineyle kaplıdır, kök ise daha yumuşak olan sement ve dentinle örtülüdür. Diş eti çekildiğinde açığa çıkan bu yüzey, sıcak, soğuk, tatlı ve fırçanın temasını sinire daha kolay iletir; çekilmeye bağlı hassasiyetin temel nedeni budur.
Kök yüzeyi mineden daha kolay çözündüğü için açıkta kalan köklerde çürük daha hızlı başlayabilir. Kök çürükleri çoğu zaman diş eti hizasında, kahverengi ve yumuşak bir alan olarak görülür ve özellikle ağız kuruluğu yaşayan kişilerde sık karşılaşılır.
Bazı hastalarda diş boynunda kama şeklinde çentikler oluşur. Bu çentikler fırçalama aşınması, çiğneme kuvvetleri ve asidik yiyeceklerin birlikte etkisiyle derinleşebilir ve hassasiyeti artırabilir.
Diş eti çekilmesinde muayene ve tedavi süreci
- Ölçüm ve kayıtÇekilmenin hangi dişlerde ve kaç milimetre olduğunu, diş eti kalınlığını ve dişin etrafındaki cep derinliğini ölçerim. Gerekirse takip için fotoğraf alırım.
- Nedenin belirlenmesiFırçalama alışkanlığınızı, kullandığınız fırçayı, diş sıkma belirtilerini, kapanışınızı ve röntgende kemik seviyesini birlikte değerlendiririm.
- Nedene yönelik önlemFırçalama tekniği düzeltilir, varsa diş eti iltihabı tedavi edilir, diş sıkma bulguları varsa gece plağı gibi seçenekler konuşulur.
- Kökün korunmasıHassasiyet için koruyucu uygulamalar yapılır; çentik veya kök çürüğü varsa diş rengindeki dolgularla onarılır.
- Takip ve gerekirse yönlendirmeKontrollerde çekilmenin durup durmadığına bakılır. Çekilme ilerliyor ya da kökün örtülmesi isteniyorsa periodontoloji uzmanı değerlendirmesi planlanır.
Cerrahi olmayan tedavi seçenekleri
- Fırçalama düzeninin değiştirilmesi: Yumuşak kıllı bir fırça, hafif basınç ve diş eti çizgisinden dişe doğru küçük dairesel hareketler, çekilmenin ilerlemesini önlemede en temel adımdır. Elektrikli fırça kullananlar için basınç uyarısı olan modeller yardımcı olabilir.
- Hassasiyet giderici uygulamalar: Muayenehanede kök yüzeyine flor içeren vernik veya kanalcıkları tıkayan koruyucu ajanlar sürülebilir; evde kullanmak için uygun bir hassasiyet macunu önerebilirim.
- Boyun dolguları: Diş boynundaki çentikler ve kök çürükleri, diş rengindeki kompozit veya cam iyonomer dolgularla onarılabilir. Bu dolgular hassasiyeti azaltmaya ve dişi korumaya yardımcı olur, ancak diş etini yeniden oluşturmaz.
- Gece plağı: Diş sıkma veya gıcırdatma bulgusu olan hastalarda, dişlere binen yükü dağıtmak için kişiye özel bir plak değerlendirilebilir.
- Diş eti iltihabının tedavisi: Çekilmeye periodontitis eşlik ediyorsa, öncelikle derin temizlikle iltihap kontrol altına alınır.
Çekilmiş diş eti bu yöntemlerle kendiliğinden eski yerine gelmez. Bu uygulamaların amacı, çekilmeyi durdurmak, açık kökü korumak ve hassasiyeti azaltmaktır.
Diş eti grefti ne zaman düşünülür?
Kökü yeniden örtmeye ya da çok ince diş etini kalınlaştırmaya yönelik cerrahi işlemlere diş eti grefti denir. Bu işlemlerde genellikle damaktan veya başka bir kaynaktan alınan doku, çekilme bölgesine yerleştirilir.
Greft; çekilmenin ilerlemeye devam ettiği, diş etinin koruyucu bandının çok daraldığı, ortodontik tedavi öncesinde ince diş etinin güçlendirilmesi gerektiği veya ön bölgede estetik kaygının belirgin olduğu durumlarda gündeme gelebilir.
Diş eti grefti, periodontoloji alanında uzmanlık gerektiren bir cerrahi işlemdir. Uygun gördüğüm hastalarımı ölçümleri ve fotoğraflarıyla birlikte bir periodontoloji uzmanına yönlendiriyorum. Kökün ne kadar örtülebileceği, diş aralarındaki kemik ve diş eti seviyesine bağlıdır ve uzman muayenesinde netleşir.
Diş eti çekilmesini önlemek için neler yapılabilir?
- Sert ve orta sertlikte fırçalar yerine yumuşak kıllı fırça tercih etmek ve fırçanın kılları açıldığında değiştirmek
- Fırçalarken bastırmamak; temizliği kuvvetle değil, doğru açı ve yeterli süreyle sağlamak
- Diş aralarını her gün diş ipi veya uygun boyda ara yüz fırçasıyla temizlemek
- Sabahları çene yorgunluğu veya dişlerde aşınma fark ediliyorsa diş sıkma açısından kontrol yaptırmak
- Tel tedavisi planlanıyorsa ince diş eti olan bölgelerin önceden değerlendirilmesini istemek
- Asitli içecekleri tükettikten hemen sonra fırçalamak yerine bir süre beklemek
Erken fark edilen bir çekilmede nedeni düzeltmek, ileride daha kapsamlı tedavi gereksinimini azaltabilir. Bu nedenle düzenli kontrollerde diş eti seviyesini ölçüp kaydetmeye önem veriyorum.
